„Maryja, Żydówka, Królową Polski”, wystawa Katarzyny Stanny w Muzeum Polin
Prezentowana ekspozycja zwraca uwagę na granice tożsamości w kontekście religii i przynależności kulturowej. W powszechnej świadomości w Polsce często pomija się fakt, że Maryja, matka Jezusa, tak jak i on sam, byli Żydami. Pomimo że pozostali do końca życia na gruncie swojej religii, a nauczanie wprowadzone przez nauczyciela z Nazaretu jako pierwsi rozpowszechnili jego żydowscy wyznawcy, często ignoruje się ten fakt – podobnie jak współczesny dorobek dialogu chrześcijaństwa z macierzystą religią żydowską. Współczesny polski nacjonalizm i jego pochodne deprecjonują święta i tradycje żydowskie, które do wybuchu II wojny światowej tworzyły kulturowy i religijny amalgamat. Z afektu, braku tolerancji, niewiedzy, a może samego braku chęci uświadomienia sobie fundamentów katolicyzmu, opierających się przecież na silnym gruncie religii mojżeszowej i Starym Testamencie.
Zarówno polska, jak i europejska czy światowa kultura i sztuka nie osiągnęłyby takiej barwy i polifonii, jeśli nie kształtowałyby ich zasymilowane jednostki i grupy pochodzenia żydowskiego. Prezentowana ekspozycja czyni temu zadość.
Centralną część galerii zajmuje iluminująca światłem „kapliczka” z wizerunkiem Maryi, oryginalny obiekt dewocjonalny z lat 50. XX w. Na pozostałych ścianach znajdują się fotografie nieżyjących postaci historycznych pochodzenia żydowskiego, które trwale ukształtowały polskie dziedzictwo kulturalno-społeczne.
Dodatkowymi elementami ekspozycji są dwie kolie – obiekty artystyczne, zaprezentowane w szklanych gablotach. Pierwsza to kolia św. Edyty Stein łącząca elementy dewocyjnej symboliki katolickiej z symbolem żydowskim. Druga to kolia nawiązująca do tradycji wycinanki polskiej, czerpiącej korzenie z wycinanki żydowskiej. Kolia ta znajduje się na stałe w zbiorach Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie.
Galeria Rotacyjna, poziom 0, wstęp wolny
Wystawa czynna: 08.10.2026 – 02.11.2026
Materiały o wystawie